Bir parselin yüzölçümü, o parsele kaç MW sığacağını söylemez. Eğim eşiğini aşan yamaçlar, kuzeye bakan yüzeyler, su toplanan vadiler ve çekme payları çıkarıldığında geriye kalan alan çoğu zaman beklenenden küçüktür. SolarSimPro parseli sayısal yükseklik modeliyle analiz eder ve yerleşimi bu analizin üstüne kurar.
Parsel bir ızgaraya bölünür; her hücrenin eğimi derece cinsinden hesaplanır ve sınıflandırılır (0–2°, 2–5°, 5–8° … 30°+). Eğim sınıflarının alan ve yüzde dağılımı tabloya döker.
Yüzeyin baktığı yön sekiz sınıfta gösterilir. Güneye bakan yüzeyler kazanç, kuzeye bakanlar kayıp anlamına gelir; bu ayrım yerleşim kararını doğrudan etkiler.
Eğimin yalnız kuzey-güney bileşeni. Doğu-batı yönlü eğim panel yerleşimini az etkiler; asıl belirleyici bu bileşendir.
Ara ve ana konturlar kot etiketleriyle üretilir; hem ekranda hem aplikasyon DXF'inde ayrı katman olarak yer alır.
Belirlediğiniz eğim eşiğini aşan bölgeler işaretlenir. Yerleşimde bu bölgeyi atlayabilir veya sehpayı parçalayabilirsiniz.
Su toplanma çizgileri ve sırt bölgeleri ayrı maskelerde çıkar; drenaj ve kazı-dolgu planlaması için başlangıç noktasıdır.
Arazi çalışması TKGM parsel sorgusuyla başlar: ada/parsel bilgisi girildiğinde parselin resmî sınırı getirilir ve koordinat sistemi konuma göre otomatik seçilir (TUREF / TM 3° dilim). Sınırın içinden verdiğiniz çekme payı kadar içeri girilerek yerleşilebilir alan bulunur; çekme payı halkası ayrı bir katman olarak korunur ve aplikasyon planına koordinat listesiyle birlikte yazılır.
Parselin dışında kalan ama projeye dâhil bitişik alanlar da tanımlanabilir; birden çok alan çizildiğinde dış sınır bunların birleşimi olarak hesaplanır.
Yükseklik verisi açık sayısal yükseklik modelinden alınır ve parsel için bir ızgaraya oturtulur. Izgara adımı parselin büyüklüğüne göre ayarlanır; analiz özetinde kullanılan kaynak, ızgara boyutu ve hücre ölçüsü açıkça yazılır. Kendi ölçüm verinizle çalışıyorsanız DXF topoğrafya içe aktarımı da mümkündür.
Analiz, yerleşimden önce çalıştırılır; çünkü çıktısı yerleşimin girdisidir.
Arazi santralinde iki topografya büyüklüğü kararı belirler ve tek başlarına yanıltıcıdır. Eğim yüzeyin ne kadar dik olduğunu, bakı hangi yöne baktığını söyler. %8 eğimli iki parça arazi, biri güneye biri kuzeye bakıyorsa aynı santrali taşımaz.
Güneye bakan yamaç avantajlıdır: sıra arası aynı kalsa bile gölge boyu kısalır, yani daha sık dizilime izin verir ve panel düzlemine gelen ışınım artar. Kuzeye bakan yamaçta ise sıra arası açılmak zorundadır — aynı parselde daha az kurulu güç demektir. Bu yüzden analiz, eğim sınıflarının yanında kuzey–güney eğim bileşenini ayrı bir katman olarak üretir: yönün işaretli etkisini tek bakışta gösterir.
Eşik üstü dik yamaçlar ayrı işaretlenir. Bunlar tesviye gerektirdiği için maliyet kalemi, sehpa oturumunu zorlaştırdığı için de tasarım kısıtıdır. Analiz eşiği projeye göre değiştirilebilir; eşik değiştiğinde kullanılabilir alan ve dolayısıyla kapasite tahmini de değişir.
Eğim ve bakı yüzeyin anlık durumunu verir; izohipsler ise araziyi okumanın klasik ve hâlâ en hızlı yoludur. Analiz eş yükselti eğrilerini üretir, ana eğrileri ayrı katmanda kalınlaştırır ve kot etiketlerini ayrı katmana yazar — böylece çizim yazdırıldığında da okunur kalır. İzohips aralığı rapora yazılır.
Yüzeyin biçiminden iki şey daha türetilir: olası dere/vadi hatları ve tepecik/sırt alanları. Bunlar akış yönünün toplandığı ve ayrıldığı yerlerdir. Dere yatağı üzerine sehpa oturtmak yalnız yapısal bir sorun değildir; yağış sonrası suyun toplandığı hat, kablo kanalı ve saha yolu güzergâhı için de belirleyicidir. Rapor bu alanların büyüklüğünü ayrıca verir.
Tesviye gereken bölgeler için kaba kazı-dolgu hacmi ön tahmin olarak hesaplanır. Bu bir hafriyat metrajı değildir — öyle olduğu iddia da edilmez; amaç, iki parsel arasında karar verirken tesviye maliyetinin mertebesini görmektir.
Analizin doğruluğu, altındaki sayısal yükseklik modelinin çözünürlüğüyle sınırlıdır. Kullanılan ızgaranın hücre boyutu ve toplam hücre sayısı rapora yazılır (örneğin 2,5 m hücre · 248×208 ızgara). Bunu yazmak önemlidir: 2,5 metrelik bir ızgara, bir metrelik hendeği ya da tek bir kaya çıkıntısını göremez.
Bu yüzden arazi analizi ön değerlendirme ve tasarım aracıdır, hâlihazır haritasının ya da jeoteknik etüdün yerini almaz. Yatırım kararı öncesinde parselin gerçek kapasitesini ve tesviye yükünü mertebe olarak görmek için yeterlidir; uygulama projesi aşamasında sahadan alınan ölçümle güncellenmelidir. Rapor, modellenmeyen kalemleri de açıkça yazar.
Açık bir sayısal yükseklik modeli kullanılır ve parsel için bir ızgaraya oturtulur. Kullanılan kaynak, ızgara boyutu ve hücre ölçüsü analiz özetinde yazılıdır. Kendi topoğrafya ölçümünüz varsa DXF olarak içe aktarabilirsiniz.
Evet. Kabul edilebilir eğim eşiği ayarlanabilir; eşiği aşan bölgeler maskelenir ve yerleşimde atlanabilir ya da sehpa o noktada bölünebilir.
Giriyor. Ara ve ana konturlar kot etiketleriyle birlikte aplikasyon DXF’inde ayrı katmanlarda yer alır; ayrıca GeoJSON olarak da alınabilir.
Parsel sorgusu sonuç vermezse sınırı elle çizebilirsiniz; bu durumda dış sınır çizdiğiniz alanların birleşiminden üretilir ve koordinat tabloları yine oluşur.
İkisi birlikte okunmalıdır. Aynı eğimdeki iki parça arazi, biri güneye biri kuzeye bakıyorsa aynı santrali taşımaz: güney yamaçta gölge boyu kısaldığı için daha sık dizilim mümkündür, kuzey yamaçta sıra arası açılmak zorundadır. Bu yüzden analiz, eğim sınıflarının yanında kuzey–güney eğim bileşenini ayrı katman olarak üretir.
Geçmez, öyle olduğu da iddia edilmez. Kaba hacim bir ön tahmindir; amacı iki parsel arasında karar verirken tesviye maliyetinin mertebesini görmektir. Uygulama projesinde sahadan alınan ölçümle güncellenmelidir.
Kullanılan sayısal yükseklik modelinin hücre boyutu ve ızgara ölçüsü rapora yazılır (örneğin 2,5 m hücre · 248×208 ızgara). Bunu bilmek önemlidir: 2,5 metrelik bir ızgara bir metrelik hendeği ya da tek bir kaya çıkıntısını göremez.
Yüzeyin biçiminden türetilir: akışın toplandığı hatlar olası dere/vadi, ayrıldığı yerler tepecik/sırt olarak işaretlenir ve alanları ayrıca verilir. Bu hatlar yalnız sehpa yerleşimi için değil, kablo kanalı ve saha yolu güzergâhı için de belirleyicidir.
Hayır. Arazi analizi bir ön değerlendirme ve tasarım aracıdır; hâlihazır harita ya da jeoteknik etüt yerine kullanılamaz. Yatırım kararı öncesinde parselin gerçek kapasitesini ve tesviye yükünü mertebe olarak görmek için yeterlidir.
Kendi parselinizle bir analiz oturumu yapalım; sonuçları birlikte yorumlayalım.