Enerji simülasyonu V3 09 Ağustos 2026 · Çatı üstü GES
Güneş Enerji Santrali — Enerji Verim Raporu
Konum belirtilmedi · Ada/Parsel — · 41,2335° K, 36,4481° D · Rapor tarihi 9.8.2026 · solarsimpro ÇatıSim
1 · Rapor Özeti
Çatı sayısı3
Yıllık üretim (P50)3.109,0 MWh
Özgül üretim1.110 kWh/kWp·yıl
Performans oranı (PR)%81,9
Kurulu güç2.801,0 kWp
Yatay ışınım (GHI)1.362 kWh/m²·yıl
Yıllık toplam gölge kaybı%1,53
Santral 4.446 modül (2.801,0 kWp DC) ve 2.188 kW AC inverter kapasitesiyle modellenmiştir; DC/AC oranı 1,28. Meteorolojik veri: PVGIS-SARAH3, 2005–2023 · 19 hava yılı ortalaması. Ufuk profili dahil.
Yerleşim — uydu üzerinde (üstten)
Kare, raporun üretildiği andaki gerçek yerleşimden alınmıştır.
Yerleşim — perspektif
Çatı eğimi, parapet ve engel yükseklikleri 3B modelden birebir alınır.
2 · Makullük Kontrolü
Bu bölüm, hesaplanan sonuçların beklenen büyüklük mertebesinde olup olmadığını sınar. Karşılaştırma, projeye en yakın referans noktasıyla yapılır; bu projede Kayseri (~289 km).
Referans değerler nereden geliyor?Kurulu bir santralin ölçülmüş üretimi değildir. Türkiye geneline yayılmış 10 noktanın koordinatı PVGIS v5.3 (SARAH3) veri tabanına sorulmuş ve çıkan model değerleri rapor motoruna sabit olarak yazılmıştır. Her referans şu varsayımlarla hesaplanmıştır: optimum eğim, tam güney, serbest duran dizi, %14 toplam sistem kaybı ve yakın gölgeleme yok. Projenizin kendi ışınım değerleri de aynı veri tabanından gelir — ama sizin koordinatınızdan ve sizin çatı eğimi/azimutunuzla. Çatı santrallerinde sapma arazi santrallerinden daha büyüktür: çatının eğimi ve yönü seçilebilir değildir, binanın kendisi belirler. Sapma bir hata değil, çatı geometrisinin optimumdan farkının ölçüsüdür.
Büyüklük
Bu proje
Referans (Kayseri)
Sapma
Kabul aralığı
Değerlendirme
Sapma neyi gösterir
Yatay ışınım (GHI)
1.362 kWh/m²
1.720 kWh/m²
−20,8%
±%10
✕ Beklenen bandın dışında
İklim/konum farkı. Yatay yüzey ölçüsüdür, çatıdan bağımsızdır — büyük sapma konum ya da veri seti hatasına işaret eder.
Panel düzlemi ışınım (POA)
1.356 kWh/m²
1.945 kWh/m²
−30,3%
±%12
✕ Beklenen bandın dışında
Çatı eğimi ve yönü. Referans optimum eğimdedir; kuzeye bakan veya düşük eğimli yanaklar POA'yı düşürür — bu kayıp değil, geometridir.
Özgül üretim
1.110 kWh/kWp
1.516 kWh/kWp
−26,8%
±%15
! Sınırda
Işınım + kayıp varsayımlarının birleşik sonucu. POA farkından daha kötüyse kayıp/gölge varsayımları gözden geçirilmeli.
“Makul” ne demek? Sapmanın mutlak değeri kabul aralığının içindeyse ✔ Makul, iki katına kadarsa ! Sınırda, üstündeyse ✕ Beklenen bandın dışında yazılır. Aralıklar büyüklüğün geometriye duyarlılığına göre seçilmiştir: GHI çatıdan bağımsız olduğu için en dar (±%10), özgül üretim kayıp varsayımlarını da taşıdığı için en geniş (±%15) bandı kullanır.
Referans ağı ve seçim
Referans noktası, projeye düz mesafe olarak en yakın nokta seçilerek belirlenir; başka bir ağırlıklandırma yapılmaz. Ağın tamamı ve projenize uzaklıkları aşağıdadır.
Referans noktası
Uzaklık
GHI (kWh/m²)
POA (kWh/m²)
Özgül (kWh/kWp)
Kayseri ← seçilen
289 km
1.720
1.945
1.516
Ankara
333 km
1.654
1.885
1.476
Rize
341 km
1.161
1.330
1.055
Erzurum
429 km
1.587
1.815
1.451
Karapınar
459 km
1.830
2.088
1.611
Şanlıurfa
493 km
1.883
2.127
1.600
Konya
499 km
1.785
2.026
1.578
İstanbul
624 km
1.544
1.742
1.373
Antalya
680 km
1.897
2.170
1.649
İzmir
837 km
1.803
2.059
1.582
PR değerlendirmesi: Bu santralin performans oranı %81,9. Karşılaştırıldığı referansın kendi ima ettiği PR ise %77,9 (referans özgül üretim ÷ referans POA = 1.516 ÷ 1.945). Çatı santralleri için sektörde yaygın olarak anılan bant %78–86'dır — arazi santrallerinden bir puan aşağıdadır, çünkü çatıda arka havalandırma daha zayıftır ve sıcaklık kaybı büyür. Değer bandın içinde ve referansın üstünde.
3 · Performans Oranı — Tanım ve Kapsam
Bu santralin performans oranı%81,9
Sıcaklık düzeltmeli PR%86,8
Özgül üretim1.110 kWh/kWp·yıl
PR, IEC 61724-1 tanımıyla hesaplanmıştır:
PR = E_şebeke / (P_nom × GlobInc / 1000)
Paydadaki ışınım POA (GlobInc), yatay ışınım (GHI) DEĞİLDİR. GHI ile hesaplanan bir "PR" eğimli sistemde 10–15 puan yüksek çıkar ve karşılaştırılamaz. Bu raporda payda, yönelim gruplarının panel sayısıyla ağırlıklandırılmış gölgesiz düzlem ışınımıdır; gölge, IAM ve kirlilik PR'ı düşürür — yani PR tasarım kalitesini ölçer.
Kapsam sınırları: (a) sıcaklık düzeltmeli PR %86,8 olarak hesaplanmıştır (§11); (b) sistem yaşı 0 — degradasyon dahil değildir; (c) çift yüzlü modelleme kapalıdır; (d) 2005–2023 · 19 hava yılı ortalaması üzerinden hesaplanmıştır.
Yıllık PR, aylık PR değerlerinin aritmetik ortalaması değildir; yıllık toplam üretim ve yıllık toplam POA'dan yeniden hesaplanmıştır.
4 · Işınım — Aylık ve Yıllık
Yıllık yatay ışınım 1.362 kWh/m², panel düzlemine gelen ışınım 1.356 kWh/m²; eğim ve azimut seçimi ışınımı %-0,5 artırmıştır. Yayınık bileşen yıllık GHI'nin %46'ini oluşturur.
PR'ın yaz aylarında düşmesi beklenen davranıştır: modül sıcaklığı arttıkça verim düşer. Kesikli çizgi yıllık PR ortalamasıdır.
6 · Kayıp Şeması
Kalemler ardışık (çarpımsal) uygulanır — yüzdeleri toplamak yanlıştır. IAM kalemi model içinde saatlik hesaplanır; şemada tipik yıllık karşılığı gösterilmiştir. Kirlilik, mismatch, kablo ve trafo kalemleri kullanıcı varsayımıdır.
7 · Gölgelenme
Yıllık toplam gölge kaybı%1,53
Huzme bileşeni%1,53
En kötü panel%10,24
Ölçülen panel4.446
Doğrusal (ışınım açığı)%1,53
Elektriksel ek kayıp%0,47
Elektriksel etki oranı%100
Doğrusal ve elektriksel gölge kaybı ayrı şeylerdir.Doğrusal kayıp gölgelenen ALAN payıdır. Elektriksel kayıp ise bir dizinin herhangi bir modülü gölgelendiğinde seri bağlı hücrelerin akımı kısıtlamasından doğar: gölgelenen dizi, bypass diyotları devreye girene dek neredeyse tamamen düşer. Bypass diyotları bu kaybın bir kısmını geri kazanır; geri kazanılamayan pay elektriksel etki oranı ile verilir — bu koşuda %100. Düzenli sıra yerleşiminde ~%100, dağınık gölgelerde (baca, uzak bina) %60–80 uygundur. Elektriksel etki yalnız huzme bileşene uygulanır — yayınık ışınım dizi bazlı kısıtlanmaz.
Çatıda bu kalem arazi santrallerinden daha önemlidir: baca, asansör kulesi ve klima üniteleri gibi noktasal engeller tek bir modülü gölgeleyip koca bir diziyi düşürebilir. Dizi kurgusu, panellerin yerleşim sırasındaki komşuluğuna göre kurulmuştur (dizi boyu: 10 modül); gerçek kablolamanız farklıysa etki oranını buna göre ayarlayın.
Isı haritası, kanonik gölge motorunun aylık kaybına kalibre edilmiş ay×saat erişim matrisinden üretilmiştir. Koyu hücreler gölgenin yoğunlaştığı saatleri gösterir — tipik olarak sabah ve akşam, kış aylarında.
Panel bazlı yıllık gölge planı
Her panel KENDİ yıllık gölge kaybına göre boyanmıştır. Çatıda baskın gölge kaynakları parapet, baca, asansör kulesi, klima üniteleri ve komşu binalardır; kırmızıya kayan bölgeler bu engellerin kuzey tarafında toplanır. Panellerin içindeki sayılar panel numaralarıdır — metinde geçen “#48” gibi ifadeler bu numaralara karşılık gelir; en çok gölgelenen 20 panel ayrıca koyu çerçeveyle işaretlidir. Kesikli mavi çizgi çatı ayak izidir.
Kapsam: Yakın gölgeleme (parapet, baca, engel, sıra arası ve komşu bina) ışın izlemeyle hesaplanır. Uzak ufuk gölgesi PVGIS ufuk profiliyle ışınım tarafında dikkate alınmıştır. Projede çizilmemiş komşu yapılar modelde YOKTUR — saha ziyaretiyle doğrulanmalıdır.
8 · Belirsizlik ve Aşılma Olasılıkları
Belirsizlik bileşeni
σ
Uydu ışınım modeli (uzun dönem)
%5,5
Yıldan yıla değişkenlik
%3,8
Transpozisyon modeli
%2,5
PV modül modeli + STC gücü
%2,5
Kirlilik / mismatch / kullanılabilirlik
%1,5
Bozunum
%1,0
Toplam (RSS)
%7,79
Senaryo
Yıllık üretim
Özgül
P50
3.109,0 MWh
1.110
P75
2.945,5 MWh
1.052
P90
2.798,5 MWh
999
Yöntem: Pxx = P50 × (1 − k·σ), k(P75)=0,675 · k(P90)=1,282. Bileşenler RSS (kareler toplamının karekökü) ile birleştirilir, doğrusal toplanmaz. Yıldan yıla değişkenlik projenin kendi 19 yıllık serisinden ölçülmüştür. Bu değerler 1 yıllık aşılma olasılığıdır; n yıllık ortalama için σ_IAV bileşeni √n ile küçülür.
9 · Sistem ve Ekipman
Büyüklük
Değer
Modül
Markasız panel · 630 Wp
Modül sayısı / DC güç
4.446 adet · 2.801,0 kWp
İnverter
Genel string inverter · toplam 2.188 kW AC
DC/AC oranı
1,28
Dizilim
445 string × 10 modül · 38 MPPT grubu
Yamak eğimi
7,0° (alan ağırlıklı)
Yamak azimutları
177° · 357° (0=Kuzey, 180=Güney)
Termal model
Rüzgâr bağımlı · Uc 20 W/m²K, Uv 0,0
Meteorolojik veri
PVGIS-SARAH3 · 2005–2023 · 19 hava yılı ortalaması
10 · Çatı ve Yerleşim Analizi
Yamak sayısı6
Toplam çatı alanı15.705 m²
Panel sayısı4.446
Alan doluluğu%76,5
Engel / parapet3 adet
Güç yoğunluğu178,4 W/m²
Bu bölümdeki değerler PROJE GENELİDİR — 3 çatının tamamı toplanmıştır. Simülasyon da proje genelini modellemektedir.
Yamak
Alan
Eğim
Azimut
Panel
Pay
1
2.617 m²
7,0°
357°
741
50,0%
2
2.617 m²
7,0°
177°
741
50,0%
Azimut 0 = Kuzey, 180 = Güney. Her yamak kendi eğim/azimut düzlemiyle AYRI PVGIS ışınım serisi alır; saatlik DC toplamı tek inverter modeline girer. Karşıt yamaklar (beşik/kırma çatı) bu yüzden birbirinin üretim tepesini düzleştirir ve inverter kırpma riskini azaltır.
Engeller ve parapetler
#
Tür
Yükseklik
Geometri
1
alan
50,00 m
12 köşe
2
alan
50,00 m
12 köşe
3
alan
50,00 m
12 köşe
11 · Varsayımlar ve Sınırlamalar
Bu rapor bir tasarım/fizibilite çıktısıdır, bağımsız enerji verim değerlendirmesi (EYA) değildir. Finansman süreçleri için saha ölçümüyle çapraz doğrulama ve bağımsız mühendis incelemesi gerekir.
Konu
Durum
Işınım verisi
PVGIS-SARAH3 · uydu türevi · 2005–2023 · 19 hava yılı ortalaması
Çatı kotu / eğim
Kullanıcı çizimi — saha ölçümüyle doğrulanmalıdır
Sıcaklık düzeltmeli PR
%86,8 (IEC 61724-1 · hücre sıcaklığı 25 °C referansına çekilmiş)
String / bypass diyot elektriksel modeli
Var — dizi bazlı ek kayıp %0,47 puan (etki oranı %100, yalnız huzme bileşene)
İnverter kırpma (clipping) kaybı
%0,02 puan
Arazi tepesi / sırt gölgesi
Var — DEM ufuk haritası (rölyef 2,11 m · 500 m erişim · 36 azimut)
Çizilmemiş komşu yapı gölgesi
Modellenmiyor
Kar / spektral kayıp
Modellenmiyor
Çift yüzlü (bifacial)
Kapalı
Kayıp varsayımları rapor üretimi anındaki arayüz değerlerinden okunmuştur. Simülasyon koşusundan sonra bu değerler değiştirildiyse tablo ile üretim tutarsız olabilir.
solarsimpro Rooftop (ÇatıSim) · gölge motoru (parapet/engel ışın izleme + yayınık gökyüzü modeli) · PR tanımı IEC 61724-1 · referans değerler PVGIS v5.3 SARAH3. Bu rapor ön fizibilite amaçlıdır.
